Flexitariërs de school inhalen

Je kent het wel: prietpraat. Prachtige zelfbedachte woorden of uitspraken van peuters en kleuters die je allemaal in een schriftje  had moeten schrijven, wat je niet hebt gedaan omdat je zoiets moois toch nooit meer zou vergeten. Helaas, de meesten ben je kwijt. Althans als je net zo eigenwijs bent geweest als ik. Eén ervan ben ik echter nooit vergeten. Wat te denken van ´waterrotonde´. Geef toe, je ziet het direct voor je. Als het badwater wegspoelt in het putje of tijdens een dagje aan zee.  Sil´s versie van een draaikolk getuigt van voorstellingsvermogen en logica.  

 

De tijd inhalen gaat helaas niet meer. Maar nu heb ik een nieuw concept dat minstens zo blij maakt en het is nog enorm leerzaam ook. In de lessen creatief schrijven die ik geef in groep 7/8, drop ik regelmatig een vrij onbekend of samengesteld woord om dit door de kinderen te laten verklaren en omschrijven. Zo kwam ik onlangs in de krant de term ´flexitariër´ tegen. Kinderen zagen hierin een breakdansende hond, maar ook een elastiekjes etend monster  en een vlekkerige terreinauto. Wat een verbeelding! De opdracht is ook goed uit te voeren met bestaande, elitair aandoende woorden zoals bijvoorbeeld filibusteren.  Inderdaad een lastige, maar we gaan de uitdaging niet uit de weg. Voor de één was dit het bumperkleven in de file, voor de ander het bevestigen van spaghettibandjes aan je nieuwe BH. (De waarheid is minder mooi: Filibusteren is het extreem lang rekken van redevoeringen, met het doel de behandeling van een wetsvoorstel te vertragen of blokkeren.)

Met veel plezier in taal breiden we hiermee de woordenschat uit, maar het mooiste vind ik dat het de werking van semantiseren en associëren verduidelijkt. Mits we het proces en de resultaten evalueren, maar niets leuker dan dat.  Voor ons als taalarm betitelde Noord-Holland is dit , lijkt mij, een prachtig instrument. Als we de vermeende achterstand niet inhalen, dan hebben we de kinderen in ieder geval geleerd bestaande kennis en fantasie  in te zetten. Daarmee komen ze er ook wel.

Zelf oefenen? Op www.wetenschap24.nl (test je zelf) vind je een verrassende tot verbeelding sprekende lijst om je woordenschat te testen. Of haal nog eens een ander woord uit de dagelijkse? praktijk, zoals bijvoorbeeld ParaMeter.  Dit wordt met gemak uitgelegd als: de grootsmogelijke eenheid die een invalide ooit heeft gesprongen. Nou daar kunnen we het mee doen.

 (Een flexitatiër is iemand die  met regelmaat geen vlees eet, maar dat hoef ik hier niet uit te leggen).